18 Μαΐ 2018

ΟΧΙ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΝΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΕΝΟΥΣ


Σε ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια του μπαρόκ, γονείς απελπισμένοι από τη φτώχεια ευνούχιζαν τους γιους τους.

Η Eκκλησία απαγόρευε τις γυναικείες φωνές στις θολωτές αίθουσές της, αλλά απαιτούσε αγγελικές φωνές με τρομερό όγκο πνευμόνων, που θα ανέβαζαν τους πιστούς στους ουρανούς.

Στην Ιταλία, χιλιάδες νεαρά αγόρια πέθαιναν για χάρη της ομορφιάς της μουσικής ή έγιναν σούπερσταρς στις παγκόσμιες όπερες.


Οι πρώτοι καστράτοι

Στα μέσα του 16ου αιώνα ξεκίνησαν να εμφανίζονται στην Ευρώπη οι πρώτοι καστράτοι προκαλώντας αμηχανία, που γρήγορα έγινε θαυμασμός. Πρόγονοί τους υπήρξαν οι ευνούχοι των μεσαιωνικών βασιλικών αυλών.

Το 1589 ο Πάπας Σίξτος Ε΄, τους ενέταξε στη χορωδία της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου, αναδιοργανώνοντάς την ειδικά για χάρη τους.

Σύντομα, οι καστράτοι υπερκέρασαν τα αγόρια, των οποίων οι φωνές «έσπαγαν» κατά την εφηβεία.

5 Μαρ 2018

Ο ανυπόταχτος λαός της Αθήνας ματαιώνει την πολιτική επιστράτευση

Η πολεμική σημαία του Ράιχ στην Ακρόπολη (Μάιος 1941)
«Η τρελή μαχητικότητα αυτού του λαού κάθε μέρα γίνεται και πιο μεγάλη. Τι παράδειγμα πάθους για την ελευθερία δίνουν οι Έλληνες σ’ όλη την Ευρώπη και στη Γαλλία!». Απόσπασμα από το ημερολόγιο του Ροζέ Μιλλιέξ. 
Στο δεύτερο μισό του 1942 η λαϊκή Αντίσταση απέναντι στον Άξονα, ένοπλη και μη, κάνει ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία της στην Ελλάδα επιφέροντας σοβαρά πλήγματα στους κατακτητές: η ανατίναξη, στις 20 Σεπτεμβρίου 1942, του κτιρίου της ΕΣΠΟ στο κέντρο της Αθήνας από την ΠΕΑΝ, γεγονός μοναδικό έως τότε στην κατεχόμενη Ευρώπη, που συντέλεσε στη ματαίωση της προσέλκυσης εθελοντών από την Ελλάδα για το Ανατολικό Μέτωπο· η ανατίναξη της στρατηγικής γέφυρας του Γοργοποτάμου από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, με τη συμμετοχή Άγγλων κομάντος ειδικών στις ανατινάξεις, μία κορυφαία αντιστασιακή πράξη, που επέφερε καίριο πλήγμα στο γόητρο του Άξονα αλλά και στην επιχειρησιακή δυνατότητα της στρατιάς του Ρόμμελ στη Βόρειο Αφρική· η διαδήλωση της 22ας Δεκεμβρίου 1942 με αίτημα επισιτιστικό και εναντίον της τρομοκρατίας του Άξονα, μία μαζική λαϊκή κινητοποίηση που καταπνίγηκε βίαια.
Τα παραπάνω αποτελούν μερικές από τις πιο σημαντικές αντιστασιακές πράξεις της περιόδου και σηματοδοτούν το πέρασμα από την «αυθόρμητη αντίσταση» στην «οργανωμένη αντίσταση», με κυρίαρχο το ρόλο του ΕΑΜ αλλά και εξελισσόμενη την «αφύπνιση των αστών», κατά την εύστοχη έκφραση του Σόλωνα Γρηγοριάδη.

25 Ιαν 2018

Τα αρχαία αγάλματα δεν ήταν λευκά - Κάποτε ο Παρθενώνας είχε εκθαμβωτικά χρώματα




Τα αγάλματα μπορεί να ήταν εξοπλισμένα με ασπίδες και κράνη - μπρούντζος που λάμπει σαν χρυσός, σε αντίθεση με το θαμπό χρώμα που βλέπουμε σήμερα. (Πηγή: Μουσείο Καλών Τεχνών του Σαν Φρανσίσκο)     Τα αρχαία αγάλματα δεν ήταν στην αρχή απλώς λευκό μάρμαρο, αλλά «μία έκρηξη χρώματος και φανταχτερής διακόσμησης», γράφει η Natalie Haynes στο BBC, τονίζοντας πως «αυτό δείχνει ότι έχουμε φανταστεί τον αρχαίο κόσμο λάθος».   Ακολουθεί το άρθρο της με τίτλο «Όταν ο Παρθενώνας είχε εκθαμβωτικά χρώματα»:   Όταν ο Βικτωριανός ζωγράφος Lawrence Alma-Tadema παρουσίασε για πρώτη φορά το έργο του «Ο Φειδίας δείχνει τη ζωφόρο του Παρθενώνα στους φίλους του», πρέπει να υπήρξε μία ευχάριστη «κυκλικότητα»: ένας ζωγράφος αποκαλύπτει με υπερηφάνεια τον νέο του πίνακα για έναν γλύπτη που αποκαλύπτει με υπερηφάνεια το νέο γλυπτό του.   Ήταν το 1868 και στον σύγχρονο θεατή ο πίνακας φαίνεται αρκετά αθώος. Ο Φειδίας, ο γλύπτης με το μούσι, στέκεται μπροστά στη Ζωφόρο του Παρθενώνα -τους χαρακτήρες που απεικονίζονται σε αυτή, ανθρώπους αλλά και άλογα, θα μπορούσε να τους μελετήσει λεπτομερώς ο Alma-Tadema στο Βρετανικό Μουσείο. Αυθεντίες του 5ου αι. στην Αθήνα θαυμάζουν την εξαιρετική δουλειά του γλύπτη: την απεικόνιση των υφασμάτων, το απίστευτο βάθος (σε κάποια σημεία τέσσερα άλογα καλπάζουν το ένα δίπλα στο άλλο μόλις σε μία ή δύο ίντσες μαρμάρου). Οι θεατές μπορεί επίσης να παρατηρήσουν τα σκούρα, όμορφα χρώματα που «ζωντανεύουν» το γλυπτό.   Ο Alma-Tadema έκανε μια τολμηρή δήλωση με αυτόν τον πίνακα: το χρώμα είχε χαθεί από τα γλυπτά όταν αυτά παρουσιάστηκαν στο Βρετανικό Μουσείο. Πάνω από δύο χιλιετίες καιρικών φαινομένων και πολέμου είχαν αποχρωματίσει και κάνει λευκό το μάρμαρο. Από τον 18ο αιώνα και μετά, πολλοί σημαντικοί ιστορικοί τέχνης προτιμούσαν έτσι τα πράγματα: κάποιοι όπως ο Johann Joachim Winckelmann -του οποίου το δίτομο βιβλίο ιστορίας της αρχαίας τέχνης εκδόθηκε το 1764- προτιμούσαν να φαντάζονται τα αρχαία γλυπτά ως μια μία μάζα πανέμορφου, λαμπερού λευκού.